Każda miejscowość posiada własną, specyficzną historię. Jej ślady są widoczne w pamięci mieszkańców, w pozostałych z dawnych lat budynkach – zarówno tych mieszkalnych, jak i tych użyteczności publicznej (starych dworcach, ratuszach, świątyniach), cmentarzach, sposobie zagospodarowania przestrzeni publicznej (parki, układ ulic).

Z tych śladów przeszłości można odczytać wiele na temat małych i dużych społeczności. Problem polega jednak na tym, że z czasem zabytki czy przyroda niszczeje, a ludzkie wspomnienia często znikają wraz ze śmiercią najstarszych mieszkańców. Jedne wydarzenia są przekazywane następnym pokoleniom, inne celowo przemilczane. Sprawa jeszcze bardziej się komplikuje, gdy mamy do czynienia z niejednorodnymi etnicznie terenami pogranicza kulturowego. Zbiór upamiętnianych przeszłych wydarzeń i postaci historycznych może być różny dla różnych grup etnicznych czy narodowych. Nierzadko na tym tle może dochodzić pomiędzy nimi do konfliktów. Trudno jest także znaleźć taką władzę państwową, która nie kształtowałaby własnej interpretacji historii (wybór i upamiętnianie z niej pewnych wydarzeń, bohaterów) często odmiennej od jej wersji propagowanej przez swych poprzedników.

Na obszarach pogranicza, na jakim są położone Krynki, zmiana władzy następować może nie tylko wraz z przebudową ustroju polityczno-prawnego w ramach danego państwa. Dochodzi do niej także na skutek zmian przebiegu linii granicznej między sąsiadującymi krajami.

Krynki, posiadając tradycję współżycia na ich terenie przedstawicieli wielu odmiennych kultur, są miejscowością specyficzną. Są to tereny od wieków zamieszkiwane przez ludność pochodzenia białoruskiego ("tutejszych"), polskiego, żydowskiego oraz tatarskiego. Mieszkańców tych stron dzieliło nie tylko odmienne pochodzenie etniczne, ale także wyznanie. Przez lata żyli jednak razem. Szczególnie interesującą jest kwestia współżycia wszystkich tych grup. Przed wojną większość mieszkańców Krynek stanowiła społeczność żydowska. Z uwagi na to uznaliśmy, iż specyfice relacji pozostałych mieszkańców z tą grupą oraz kulturze miejscowych Żydów warto poświęcić najwięcej miejsca w naszym projekcie.

Szereg procesów, zachodzących na przestrzeni lat w Krynkach, było także typowe dla wielu innych miejscowości położonych na pograniczach kulturowych. Ich występowanie można zauważyć w szczególności w drugiej połowie XX w.

Projekt Śladami opowieści z przeszłości Podlasia –
międzynarodowy obóz naukowy w Krynkach został zrealizowany dzięki dotacji uzyskanej w ramach programu Memoria. Wolontariat dla europejskiego dziedzictwa kulturowego prowadzonego przez Fundację Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość oraz Fundację im. Stefana Batorego.

GRANTODAWCY >>

WIĘCEJ INFORMACJI O PROJEKCIE ZNAJDUJE SIĘ TUTAJ >>

Album "Dizajn pogranicza. Polsko-białoruska sztuka ludowa w nowoczesnym wzornictwie"

 

Dialogi z sąsiadami 3 - warsztaty designu i rękodzieła na pograniczu polsko-białoruskim. Projekt wsparła Pracownia Filmu, Dźwięku i Fotografii w Michałowie, Podlaskie Hospicjum Onkologiczne w Nowej Woli, Białostockie Muzeum Wsi oraz Galeria im. Ślendzińskich w Białymstoku.

 

okładka publikacji z Krynek

Publikacja „Śladami opowieści z przeszłości pogranicza. Relacje międzyetniczne i kształtowanie się społeczności wsi w pamięci mieszkańców pogranicza polsko-białoruskiego na przykładzie miejscowości Krynki” (red. Filip Pazderski)